تأثیر رهبری اخلاقی مدیران مدارس بر فضیلت سازمانی معلمان با میانجیگری اعتماد و تعهد سازمانی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی (کمی)

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی- دانشگاه لرستان- خرم آباد - ایران

2 گروه علوم تربیتی- دانشگاه لرستان- خرم آباد- ایران

چکیده

هدف کلی پژوهش حاضر تبیین تأثیر سبک رهبری اخلاقی بر فضیلت سازمانی با واسطه‌گری اعتماد سازمانی و تعهد سازمانی معلمان مدارس ابتدایی شهر خرم‌آباد است. روش پژوهش توصیفی ـ همبستگی با استفاده از الگوی معادلات ساختاری است. نمونۀ تحقیق 300 نفر از معلمان بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و براساس جدول کرجسی مورگان تعیین شدند. گردآوری داده‌های پژوهش نیز با استفاده از پرسش‌نامۀ رهبری اخلاقی کالشون و همکاران (2011)، پرسش‌نامۀ سرمایۀ اجتماعی ناهاپیت و گوشال (1998) و پرسش‌نامۀ فضیلت سازمانی کامرون و همکاران (2004) انجام شد. پس از تایید روایی و پایایی، این مقیاس‌ها بین نمونه توزیع شدند. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها و بررسی فرضیه‌ها از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزئی استفاده شد که به این منظور نرم‌افزار آماری 19 SPSS و Smart PLS.2 به‌کار گرفته شد. نتایج گویای آن بود که سبک رهبری اخلاقی با فضیلت سازمانی رابطۀ معناداری دارد؛ این رابطه به‌ویژه هنگامی‌که متغیرهای میانجی اعتماد سازمانی و تعهد سازمانی وارد معادله می‌شوند، از استحکام بیشتری برخوردار است. به‌ بیان ‌دیگر می‌توان گفت که اعتماد سازمانی و تعهد سازمانی، شدت تأثیر رهبری اخلاقی را بر فضیلت سازمانی افزایش می‌دهند.  
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Impact of Principals’ Ethical Leadership Style on Teachers’ Organizational Virtuousness with Mediation of Organizational Commitment and Organizational Trust in Khorramabad Primary Schools

نویسندگان [English]

  • Iraj Nikpay 1
  • Marjan Malekyan Mofrad 2
1 Department of Education- University of Lorestan- Khoramabad- Iran
2 Department of Education- University of Lorestan- Khoramabad- Iran
چکیده [English]

The present research seeks to explain the relationship between principals’ ethical leadership style and teachers’ social capital with mediation of organizational virtuousness in Khorramabad primary schools. The research method is descriptive-correlational by using structural equations modelling method. Research sample includes 300 elementary school teachers selected by random sampling method, based on Krejcie Morgan table. The research's quantitative data was gathered by using ethical leadership scale of Kalshovan and colleagues (2010) with alpha coefficient of 0/91, standard organizational virtuousness scale of Cameron and colleagues (2004) with alpha coefficient of 0/93, and social capital scale of Nahapiet and Goshal (1998) with coefficient alpha of 0/93. After the validity and reliability were evaluated, these scales were distributed among the samples. For analyzing the data and examining the hypothesis, the structural equation modeling with partial least squares method was used. For this purpose, Smart PLSstatistical software was employed. Finally, the findings confirmed all the research hypotheses in a way that there was a significant relation between ethical leadership style and organizational virtuousness of teachers. This relationship was of greater stability, especially when the mediation variable of Organizational Commitment and Organizational Trust was entered into the equation. In other words, the Organizational Commitment and Organizational Trust increases the relationship between ethical leadership of managers and organizational virtuousness of teachers

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ethical leadership- Organizational Commitment- Trust
احمدی، سید علی‌اکبر؛ و فیض‌آبادی، حوریه. (1390). بررسی ارتقای سرمایۀ اجتماعی بر بهبود عملکرد سازمان (نمونۀ موردی: سازمان ستادی شهرداری تهران)، نشریۀ مدیریت دولتی، 3( 6): 35-46.

 

بهارلو، مصطفی؛ بشلیده، کیومرث؛ نعامی، عبدالزهرا؛ و هاشمی شیخ شبانی، سیداسماعیل. (1394). تحلیل رابطۀ رهبری اخلاقی و رفتار شهروندی سازمانی، اخلاق در علوم و فناوری، 10(1): 28-18.

 

بهزادی، الهام؛ نعامی، عبدالزهرا؛ و بشلیده، کیومرث. (1394). رابطۀ وجدانی‌بودن، جو اخلاقی و رهبری اخلاقی با فضیلت سازمانی، اخلاق در علوم و فناوری، 10(1): 61-71.

 

باقری، مسلم؛ و تولایی، روح‌الله. (1389). بررسی تأثیر تعهد سازمانی بر عملکرد سازمان‌ها، دوماهنامۀ توسعۀ انسانی پلیس، 7(30)، 73-96.

 

خنیفر، حسین؛ مقیمی، سیدمحمد؛ جندقی، غلام‌رضا؛ و زروندی، نفیسه. (1388). بررسی رابطۀ بین مؤلفه‌های اعتماد و تعهد سازمانی کارکنان در سازمان‌های جهاد کشاورزی و آموزش‌وپرورش استان قم، نشریۀ مدیریت دولتی، 1(2): 3-18.

 

حسن‌زاده ثمرین، تورج؛ همتی‌نوع‌دوست، مهناز؛ و نیکرواحمدگورابی، حسن. (1393). بررسی تأثیر سرمایۀ اجتماعی بر فضیلت سازمانی (بررسی موردی شهرداری رشت)، فصلنامۀ مدیریت دولتی، 6( 1): 67-84.

 

داوری، علی؛ و رضازاده، آرش. (1392). مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار PLS، تهران: جهاد دانشگاهی.

 

دافت، ریچارد. (1387). تئوری و طراحی سازمان، ترجمۀ سیدمحمد اعرابی و علی پارساییان، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.

 

دوستار، محمد؛ مستقیمی، محمدرضا؛ و اسماعیل‌زاده، محمد. (1394). رهبری اخلاقی و بررسی تأثیر ابعاد آن بر تعهد سازمانی، مطالعات مدیریت و بهبود تحول، 24( 79): 27-45.

 

رکنی‌نژاد، مهرداد. (1386). نظریه‌ها و مدل‌های جدید تعهد سازمانی، تهران.

 

شیرازی، علی؛ خداوردیان، الهام؛ و نعیمی، محمد. (1391). تأثیر اعتماد سازمانی بر بروز رفتارهای شهروندی سازمانی، موردمطالعه: شرکت گاز استان خراسان شمالی. پژوهشنامۀ مدیریت تحول، سال 4(7): 133-153.

 

صالح‌نیا، منیره. (1391). در علوم و فناوری اثر رهبری اخلاقی بر فضای اخلاقی سازمان، اخلاق در علوم و فناوری، 2: 86-98.

 

صالحی امیری، رضا. (1390). مسئولیت اجتماعی سازمان‌ها (3)، تهران: مجمع تشخیص مصلحت نظام، مرکز تحقیقات استراتژیک.

 

عواطفی منفرد، احسان؛ مهداد، علی؛ و میرجعفری، سیداحمد. (1391). رابطۀ رهبری اخلاقی و سلامت روان‌شناختی محیط کار با اعتماد سازمانی، خلاق: اخلاق در علوم و فناوری، 7(3): 44 - 51.

 

گل‌پرور، محسن؛ پاداش، فریبا؛ و آتش‌پور، محمد. (1389). مدل تقویت احساس انرژی، توانمندی و خلاقیت کارکنان از طریق رهبری اخلاقی، فصلنامۀ سلامت کار ایران، 7( 3):4-11.

 

موغلی، علیرضا؛ حسن‌پور، اکبر؛ و حسن‌پور، محمد. (1388). بررسی ارتباط بین توانمندسازی و تعهد سازمانی کارکنان در مناطق نوزده‌گانۀ سازمان آموزش‌وپرورش شهر تهران. نشریۀ مدیریت دولتی، 1(2): 119- 132.

 

مقیمی، سیدمحمد. (1385). سازمان و مدیریت رویکردی پژوهشی، تهران: ترمه.

 

محمد داودی، امیرحسین؛ و ولایی ملکی، مریم. (1393). رابطۀ رهبری اخلاقی و اعتماد سازمانی با توانمندسازی در دبیران دبیرستان‌های شهرستان ساوه. رهبری و مدیریت آموزشی، 27: 1-115.

 

نادی، محمدعلی؛ و مشفقی، نزهت‌الزمان. (1388). مدل‌یابی معادلات ساختاری روابط ادراک معلمان از ابعاد عدالت با تعهد مستمر و عاطفی به ‌منظور ارائۀ یک مدل مفهومی. فصلنامۀ تخصصی علوم اجتماعی، 6: 21-38.

 

 

Allen, N. J., Meyer, J. P. (1996). Affective, continuance, and normative commitment to the organization: an examination of construct validity. Journal of Vocational Behavior, 49 (3): 252-766.

 

Anwar, F., Islam, T., Rehman Khan, S., Ungku, N. U. (2012). Investigating the mediating role of affective commitment between supervisor's ethical leadership and citizenship behaviors, World Applied Sciences Journal, 19(8): 1221-1224.

 

Alzola, M. (2008). Charactcr and environment: The status of virtues in organization.  Journal of Business.

 

Barclay‚ L. A., Markel‚ K.S., Yugo J.E. (2012). Virtue theory and organizations: considering persons with disabilities. Journal of Managerial Psychology, 27(4): 330 -346.

 

Bair, A., Amand, R. (1995). Trust within the organization. Monograph, 1: 415-425.

 

Brown, M. E., Trevino, L. K. (2006). Ethical leadership: A review and future directions. The Leadership Quarterly, 17(6), 595- 616.

 

Cameron, K. (2010). Five keys to flourishing in trying times, Lead to Lead, 55:45-51.

 

Cameron, K., Bright, D., Caza, A. (2004). Exploring the relationships between OV and performance. American Behavioral Scientist, 47(6): 766-790.

 

Chun‚ R. (2005). Ethical Character and Virtue of Organization: An Empirical Assessment and Strategic Implications. Journal of Business Ethics, 57 (3): 269-284.

 

Cohen, J. (1988). A power primer. Psychological Bulletin, 112, 155-159.

 

Chiaburu, D. S., Lim, A. S. (2008). Manager trustworthiness or interactional justice? Predicting organizational citizenship behaviors. Journal of Business Ethics, 83 (3): 453- 467.

 

DeConinck, J.B. (2011). The effects of ethical climate on organizational identification, supervisory trust, and turnover among salespeople. Journal of Business Research, 64: 617-624.

 

Donaldson. S., Dollwet. M. (2013). Taming the waves and wild horses of positive organizational psychology. Advances in positive organizational psychology, 1: 1-21.

 

Fornell, C., Larcker, D.F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research (JMR), 18(1): 39-50.

 

Fry, L.W. (2003). Toward a theory of spiritual leadership. The Leadership Quarterly, 14, 693-727.

 

Gucel, C., Tokmak, I., Turgut, H. (2012). The relationship of the ethical leadership among the organizational trust, affective commitment and job satisfaction: Case study of a university. International Journal of Social Sciences and Humanity Studies, 4(2), 1309-8063.

 

Giltay, E. J., Kamphuis, M. H., Kalmijn, S., Zitman, F. G., & Kromhout, D. (2006). Dispositional optimism and the risk of cardiovascular death: The Zutphen elderly study. Archives of Internal Medicine, 166(4): 431-436.

 

Hessel, I. (2013). Developing a virtuos aspect of leadership: A case study of the virtuous projects approach to leadership development. Master thesis in education, Department of Educational Research, University of Oslo.

 

Harris, E., Cameron, E. (2005). Multiple dimensions of organizational identification and commitment as predictor of turnover intentions and psychological well-being. Canadian Journal of Behavioural Science, 37(3): 159-169.

 

Kalshoven, K., Den Hartog, D.N., De Hoogh, A.H.B. (2011). Ethical leadership at work questionnaire (ELW): Development and validation of a multidimensional measure. The Leadership Quarterly, 22:51-699.

 

Kim, W. G., Brymer, R.A. (2011). The effects of ethical leadership on manager job satisfaction, commitment, behavioral outcomes and firm performance. International Journal of Hospitality Management, 30: 1020-1026.

 

Monji, L., Ortlepp, K. (2011). The Relationship between Organizational Trust, Job Satisfaction and Intention to Leave: An exploratory study. Alternation, 18(1):192- 2144.

 

McGregor, S.L.T. (2010). Consumer moral leadership. Roterdam / Boston, Sense Publishers.

 

Nahapiet, J., Ghoshal, S. (1998). Social capital, intellectual capital, and organizational advantage. The Academy of Management Review, 23(2): 242-2666.

 

Okpara, J. O., Wynn, P. (2008). The impact of ethical climate on job satisfaction, and commitment in Nigeria: Implications for management development. Journal of Management Development, 27 (9): 935-9500.

 

Ponnu, C. G., Tennakoon, G. (2009). The association between ethical leadership and employee outcomes – the Malaysian Case. (EJBEO) Electronic Journal of Business Ethics and Organization Studies, 14(1): 21-32.

 

Palanski, M., Yammarino, F. (2009). Integrity and leadership: A multi-level conceptual framework. The Leadership Quarterly, 20: 405-420.

 

Rego, A., Ribeiro, N., Cunha, P.M.E., Jesuino, J.C. (2011). How happiness mediates the organizational virtuousness and affective commitment relationship. Journal of Business Research, 64 (5): 524- 532.

 

Rego, A., Ribeiro, N. (2009). Does perceived organizational virtuousness explain organizational citizenship behaviors? International Conference on Business, Economics, Management and Stouten J, Baillien E, Broeck AVD, Camps J, Witte.

 

Euwema, M. (2011). Discouraging bullying: the role of ethical leadership and its effects on the work environment. Journal of Business Ethics, 95: 17-27.

 

Shockley, Z. P., Ellis, K., Winograd, G. (2000). Organizational trust: What it means, why it matters Organizational Development Journal, 18: 35-499.

 

Shafer, W. E. (2009). Ethical climate, organizational-professional conflict and organizational commitment. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 22 (7):1087-11100.

 

Scandura, T. A., Pellegrini, E. K. (2008). Trust and leader-member exchange: A closer look at relational vulnerability. Journal of Leadership & Organizational Studies, 15(2), 101-1100.

 

Tenenhaus, M., Amato, S., Esposito, V.V. (2004).  A global goodness-of-fit indexfor PLS structural equation modelling. In Proceedings of the XLII SIS scientific meeting, 739-742.

 

Wetzels, M., Odekerken, S.G., Van Oppen, C. (2009). Using pls path modeling for assessing hierarchical construct models: Guidelines and empirical illustration. Mis Quarterly, 33(1): 177.

 

Walumbwa, F.O., Luthans, F., Avey, J.B., Oke, A. (2011). Authentically leading groups: The mediating role of collective psychological capital and trust. Journal of Organizational Behavior, 32: 4-24.

 

Hong-Wei, H., Balmer, J. M.T. (2007). Identity studies: multiple perspectives and implications for corporate-level marketing. European Journal of Marketing, 41(7,8): 765 - 785.

 

Yilmaz, E. (2010). The analysis of organizational creativity in schools regarding principal’s ethical leadership characteristics. Procedia social and behavioral sciences, 2(2): 3949-3953.

 

Zeinabadi, H., Rastegarpour, H. (2010). Factors affecting teacher trust in principal: testing the effect of transformational leadership and procedural justice, Social and Behavioral Sciences, 5: 1004-1008.