بررسی کاربست مؤلفه‌های سرمایه‌های اجتماعی در مدارس شهر تهران؛ مطالعه‌ای کیفی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی (کیفی)

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجو

چکیده

امروزه، در کنار سرمایههای اقتصادی، فرهنگی و نمادین سرمایه دیگری به نام سرمایه اجتماعی مطرح است. این مفهوم به پیوندها، ارتباطات میان اعضای یک شبکه به عنوان منبع با ارزش اشاره دارد که با خلق هنجارها و اعتماد متقابل موجب تحقق اهداف اعضا میشود. نهاد آموزشی مدرسه، مهم‌ترین نهاد رسمى در اجتماعى شدن افراد است. وجود سرمایه اجتماعی در مدرسه برای اثربخشی مدرسه مفید است به همین دلیل حفظ و دستیابی به سرمایه اجتماعی برای مدرسه ضروری می باشد. هدف پژوهش حاضر، بررسی کاربست مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی در مدارس متوسطه دوم شهر تهران می‌باشد. این پژوهش از نوع کیفی پدیدار شناسی می‌باشد. جامعه آماری پژوهش، مدیران مدارس شهر تهران است و اعضای نمونه، 15 نفر از جامعه آماری بودند که به‌صورت هدفمند و به روش اشباع جهت مصاحبه عمیق انتخاب شدند. در تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش کدگذاری اشتراوس و کوربین استفاده شد. با به کارگیری کدگذاری باز و محوری، 10 مقوله اصلی به دست آمد که عبارتنداز: به‌کار گیری نیروی انسانی شایسته، آموزش حرفه‌ای معلمان و مدیران و مربیان، نگه‌داشت نیروی انسانی، تقویت اخلاق حرفه‌ای در معلمان و مدیران، استقلال اداری و مالی مدارس، مدیریت امکانات آموزشی کشور، تقویت فرهنگ سازمانی مدرسه، تشویق فعالیت‌های گروهی دانش‌آموزان، توجه به نیازهای دانش‌آموزان و تفاوت‌های فردی و بازنگری در شیوه‌های ارزشیابی و تدریس. همچنین هریک از این مقوله‌ها، دارای زیرمقوله‌هایی است به تعداد 39 زیر مقوله می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigate Application of Aspect of Social Capital inTehran Schools, Qualitative Study

نویسندگان [English]

  • Marzieh Dehghani 1
  • mohaddeseh faraji 2
1 Assistant Professor, Faculty of Psychology and Education University of Tehran, Tehran, Iran
2 student
چکیده [English]

Today, in addition to economic capital, cultural and symbolic capital, social capital is another name. This concept refer to links and relationship between members of a network as a valuable resource and by making norms and mutual trust that helps to reach goals members. Social capital is useful at school for school effectiveness that is why it is essential to maintain and achieve social capital for school. The aim of this study was to investigate of application of the aspects of social capital in schools in Tehran. The research population is the school administrators. A phenomenological qualitative research method is used. 15 persons of research population, Nodal targeted were selected for in-depth interviews. To analyze the data, Strauss and Corbin coding method was used and by open and axial coding 10 main categories were obtained that include: recruitment decisions worthy and desirable human resource, professional training for teachers and administrators and coaches, maintenance human resource, strengthen professional ethics of teachers and administrators, administrative and fiscal autonomy of schools, educational facilities management, strengthening organizational culture of school, strengthen and encourage students' group activities, pay attention to the students' needs and their individual differences and review practices evaluation and teaching. Also, these main categories, has 39sub-categories.

کلیدواژه‌ها [English]

  • social capital
  • Aspect of Social Capital
  • High schools
  • Schools administrator

ابوالحسن تنهایی، حسین. حضرتی صومعه، زهرا. (1388). «بررسی نظری پژوهش های سرمایه اجتماعی در جامعه ایران». علومرفتاری. پاییز 1388. دوره اول. شمار ه 1. 59-29.

اخترمحققی، مهدی(1385). سرمایه اجتماعی. چاپ اول.تهران: مهدی اختر محققی.

اسکندری، حسین(1391). «بررسی رابطه بین میزان فعالیت­های پرورشی مدارس و ابعاد هویتی دانش­آموزان». روانشناسی تربیتی شماره بیست و پنجم، سال هشتم، پاییز91.

پیراهری، نیر(1388). «سرمایه اجتماعی در نظریات جدید. پژوهش نامه علوم اجتماعی». سال سوم. شماره سوم. پاییز 88.

تسلیمی، محمد سعید. منوریان، عباس. آشنا، مصطفی(1385). «بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعیو کارآفرینی درون سازمانی.» فرهنگ مدیریت: سال چهارم. شماره چهاردهم. پاییز و زمستان 85. 56-27.

حسینی، سیده محبوبه. موسوی، میرطاهر. رفیعی، حسن. رضاسلطانی، پوریا.(1393). «تأثیر سرمایه اجتماعی بر کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به سرطان پستان» . علمی - پژوهشی رفاه اجتماعی. سال چهاردهم. شماره 55.

خورشیدی، عیاس(1382). مدیریت و رهبری آموزشی. چاپ اول. تهران: یسطرون.

دلاور، علی(1383)، مبانینظریوعملیپژوهش.تهران: انتشارات رشد.

دلفانی، لیلا(1391). رهبری و مدیریت. مجموعه مقالات اولین کنفرانس بین المللی مدیریت، نوآوری و تولید ملی. قم: انتشارات جباری. چاپ اول.1351-1332.

دوست محمدی، احمد(1387). «نقش اجتماع و نظریه سرمایه اجتماعی». رشد علوم اجتماعی. دوره دوازدهم. شماره 2. زمستان 87.

رابینز، استیفن پی.(1393). رفتار سازمانی- مفاهیم، نظریه ها و کاربردها: فرد. مترجم: سید محمد اعرابی، علی پارساییان. جلد اول. چاپ هفدهم. تهران: دفتر پژوهش­های فرهنگی.

رجب­زاده، راضیه. لسانی، مهدی(1393). «رابطه بین درک معلمان از رفتارهای رهبری آموزشی و نگرش آن­ها نسبت به تغییر سازمانی در مدارس متوسطه دوم شهر فسا». رهبری و مدیریت آموزشی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار. سال هشتم. شماره 4. زمستان 1393. 82-59.

ردادی، محسن(1389)، منابع قدرت نرم: سرمایه اجتماعی در اسلام. جاپ اول. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).

رنانی، محسن. دلیری، حسن. مؤیدفر، رزیتا(1388). «نقش منابع هویت و معرفت در تشکیل سرمایة اجتماعی در میان دانشجویان دانشکدة اقتصاد دانشگاه اصفهان».رفاهاجتماعی، سال دهم، شماره 38.

سرگزی، حسینعلی. محمدی‌آریا، علیرضا(1392). «رابطة سرمایةاجتماعی با فرهنگ سازمانی در مراکز آموزش عالی استان گلستان.» رفاه اجتماعی.  سال چهاردهم. شماره55.

سیدنورانی، سید محمدرضا. سجادی، معصومه سادات. فروزان، فائزه. جهانگرد، فاطمه.(1394). «بررسی نقش آموزش در ایجاد سرمایه اجتماعی در ایران(1390-1360).» پژوهش های رشد و توسعه اقتصادی. سال پنجم. شماره بیستم. پاییز 1394. 40-30).

صالحی امیری، سیدرضا. عظیمی دولت آبادی، امیر(1388). «آموزش و پرورش و انسجام اجتماعی». رشد آموزش علوماجتماعی. دوره ی 13. شماره44. پاییز ۱۳۸۸. 17-7.

عبدالرحمانی،رضا(1384). «سرمایه اجتماعی و اعتماد اجتماعی». رشد: آموزش علوم اجتماعی. دوره نهم. شماره دو. زمستان 1384.

عزیزیانی فر، جمال. قاسمی، زینب(1385). «بررسی تئوریک سرمایه اجتماعی و تبیین مؤلفه های کارکردی آن». زریبار. دوره 11. شماره 64.

علاقه بند، علی. (1370).  جامعه شناسیآموزشوپرورش. چاپ پنجم. تهران:کتابخانه­ی فروردین.

فاضلی کبریا، حامد. دلشاد تهرانی، مصطفی.(1391). سرمایه اجتماعی در نهج‌البلاغه با رویکرد مدیریتی. چاپ اول.تهران: دانشگاه امام صادق(ع).

فقیهی، فاطمه.(1376). «رهبری مدرسه گامی در راه اعتلای مدرسه.»  تعلیم و تربیت. شماره 51.

فلاح مهنه، تورج. اسدیان، محمد(1384). «بررسی عوامل مؤثر بر رضایت شغلی معلمان و ارائه یک مدل». پژوهش­های تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد. شماره پنجم. زمستان 84.

کاظم زاده بیطالی، مهدی. قاسم زاده علیشاهی،ابوالفضل(1392). «تبیین نقش و میزان تاثیر سرمایه اجتماعی بر تعهد سازمانی و آموزش اثربخش». رفتار سازمانی در آموزش و پرورش. سال اول. شماره دوم. زمستان 1392.

کرامتی، محمدرضا(1391). «رابطه جو سازمانی مدارس با استرس شغلی معلمان». اندیشه­های نوین تربیتی. دوره 8. شماره 4. زمستان 91. 140-103.

کلمن، جیمز سیموئل(1377). بنیادهای نظریه اجتماعی. ترجمه منوچهر صبوری. تهران: نشر نی.

ماهروزاده، طیبه. رمضان­پور، شیوا(1390).«تأثیر روش اجتماع پژوهی برنامه آموزش فلسفه به کودکان بر پرورش مهارت‌های شهروندی». اندیشه­های نوین تربیتی. دوره 7.شماره 3. پاییز91.

محمدی, فاطمه. زارعی، غلامرضا. جمالی حاجیانی، زینب. (۱۳۹۵). «بررسی نقش ارزشیابی توصیفی در کاهش اضطراب دانش آموزان». اولین کنفرانس بین المللی روانشناسی و علوم اجتماعی. تهران: شرکت خدمات برتر.

میرکمالی، سیدمحمد. ابراهیم دماوندی، مجید. الزامی، عصمت(1394). «بررسی رابطه سبک­های رهبری مدیران با یادگیری سازمانی در مدارس». اندیشه­های نوین تربیتی. دوره 11. شماره 3. پاییز 94. 

ناظم، فتاح. صادقی، ام البنین(1394). «ارائه الگوی ساختاری بهره وری براساس سرمایه اجتماعی و سرمایه فکری در آموزش و پرورش». رهیافتی نو در مدیریت آموزشی. سال ششم. شماره 2. تابستان 94.پیاپی22.

هرسی، پال. بلانچارد، کنث.(1392). مدیریت رفتار سازمانی کاربرد منابع انسانی. ترجمه: علاقه­بند، علی. چاپ سی­و­ششم.تهران: انتشارات امیرکبیر.