بررسی نقش رفتار شهروند سازمانی گروهی معلمان در اثربخشی مدارس ابتدایی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی (کمی)

نویسندگان

1 گروه مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران

2 گروه مدیریت آموزشی دانشگده مدیریت دانشگاه خوارزمی_ایران

چکیده

هدف این پژوهش بررسی نقش مولفه‌های رفتار شهروند سازمانی گروهی در اثربخشی مدارس ابتدایی دخترانه تهران می‌باشد. در این پژوهش از روش پژوهش توصیفی( همبستگی ) استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه‌ی معلمان مدارس ابتدایی دخترانه منطقه 2 شهر تهران در سال تحصیلی 94-93 می‌باشد. از طریق جدول نمونه گیری حجم نمونه 395 نفر به روش تصادفی انتخاب شدند و پرسشنامه‌ها بین آنها توزیع گردید. ابزار این پژوهش پرسشنامه اثربخشی پارسونز(1967) و پرسشنامه رفتار شهروند سازمانی گروهی ویگوداگادوت و همکاران(2007) است. برای محاسبه پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. برای بررسی رابطه بین متغیرهای پژوهش از تحلیل همبستگی پیرسون و برای تبیین واریانس از تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده شده است. یافته ها نشان داد بین رفتار شهروند گروهی و اثربخشی مدرسه رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین متغیر رفتار شهروند سازمانی گروهی به میزان 7/52 درصداز واریانس اثربخشی مدرسه را تبیین می نماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The study of role of Teacher group organizational citizenship behavior on primary school effectiveness

نویسندگان [English]

  • Hossein Abbasian 1
  • Avishan Rajabi Firozabadi 2
1 educational administration department, management faculty, kharazmi university, Tehran
2 Educational Administration, Faculty of Management, Kharazmi University_Iran
چکیده [English]

The aim of this study was to investigate the role of group organizational citizenship behavior on effectiveness of the girls' primary schools in Tehran. To carry out this study, descriptive study (correlation) is used. The population of this research consisted of primary school teachers in 2 district of Tehran in the academic year 94-93. Optimized sample through the sampling volume was determined that 395 teachers were chosen randomly distributed between them. In this study, two main research tool is a questionnaire effectiveness questionnaire Parsons (1967) and group organizational citizenship behavior Vigoda-Gadot et al (2007). To calculate and determine the reliability of Cronbach's alpha coefficient was used. Pearson correlation analysis to examine the relationship between the study variables and the dependent variable variance for multiple regression analysis were used. Results showed a significant positive correlation between the group organizational citizenship behavior and school effectiveness there. As well as group organizational citizenship behavior would explain the 52/7% of the variance in school effectiveness.

کلیدواژه‌ها [English]

  • organizational citizenship behavior
  • Group Organizational citizenship behavior
  • School Effectiveness

آقایی، رضا؛ آقایی، میلاد؛ و آقایی، اصغر. (1392). بررسی رابطة میان فرسودگی شغلی، رفتار شهروندی سازمانی، جو سازمانی و فرهنگ سازمانی. فصلنامه مدیریت دولتی، 5 (4)، 18-1.

اله توکلی، زینب؛ عابدی، محمدرضا؛ و صالح‌نیا، منیره (1388). تأثیر آموزش رفتار شهروندی سازمانی بر افزایش تعهد سازمانی. نشریه چشم انداز مدیریت بازرگانی، 9 (33)،124-105.

خانکا، اس. اس. (1389) رفتار سازمانی، ترجمۀ غلامرضا شمس مورکانی. تهران: آییژ.

زارعی‌متین، حسن؛ الوانی، سید محمد؛ جندقی، غلامرضا؛ و احمدی، فریدون. (1389). ارائة مدل جامع عوامل مؤثر بر توسعۀ رفتار شهروندی سازمانی (مطالعۀ موردی: کارکنان شرکت ملی نفت ایران). فصلنامة مدیریت دولتی، 2 (5)، 56-39.

زین‌آبادی، حسن‌رضا. (1390). رهبری تحولی و رفتار شهروندی سازمانی در مدرسه: باز آزمون و تغییر یک الگوی آزمون‌شده در صنعت. فصلنامه مدیریت دولتی، 3 (7)، 80-63.

زین‌آبادی، حسن‌رضا؛ بهرنگی، محمدرضا؛ نوه ابراهیم، عبدالرحیم؛ و فرزاد. ولی‌اله. (1387). رفتار شهروندی سازمانی معلمان تحلیلی بر ماهیت روش‌شناسی پژوهش، پیشایندها و پسایندها، فصلنامه نوآوری های آموزشی. 28(8)، 110-75.

صادقی، ناهید؛ و علوی، آزاده. (1393). رابطۀ شاخص‌های سلامت سازمانی و اثربخشی سازمانی در نظام سلامت. مجله تحقیقات نظام سلامت. 10 (5)، 584-557.

عامری‌فر، فرشاد؛ و جهانی، جعفر. (1392). رابطۀ بین فرهنگ سازمانی با اثربخشی مدرسه از دیدگاه مدیران و دبیران مدارس متوسطۀ شهر شیراز. فصلنامه رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 4 (3)، 155-170.

قنبری، سیروس. (1392). مقایسۀ اثربخشی مدارس هیئت امنایی و عادی استان همدان در سال 1391 بر اساس مدل پارسونز. طرح تحقیقاتی انجام‌شده در شورای تحقیقات آموزش‌وپرورش استان همدان.

موسی‌خانی، مرتضی؛ الوانی، سیدمهدی؛ میرزایی، مهدی؛ و محمدی، سمیه. (1391). بررسی ارتباط میان رفتار شهروندی سازمانی و عملکرد کارکنان. نشریۀ پژوهشگر  (مدیریت 9 (25)، 90-75.

 

Botha. R. J. (2011). Contextual Factors in the Assessment of the Effect of School-based Management on School Effectiveness. Kamla-Raj. Journal of Social Sciences, 27(1), 15-23.

Bommer, W. H., Dierdorff, E. C.,& Rubin, R. S. (2007). ‘Does prevalence mitigate relevance? The moderating effect of group-level OCB on employee performance’. Academy of Management Journal, 50, 1481–94.

Cameron, K. (2005). Organizational Effectiveness: Its Demise and Re-emergence through Positive Organizational Scholarship. To appear in Michael A. Hitt and Ken G. Smith (Eds.) Handbook of Management Theory: The Process of Theory Development. London: Oxford University Press. 1-26.

Chen, X. P., Lam, S. S. K., Naumann, S.,& Schaubroeck, J. (2005). Group citizenship behavior: Conceptualization and preliminary test of its antecedents and consequences. Management and Organization Review, 1, 273–300

Choi, J. N. (2009). Collective Dynamics of Citizenship Behavior: What Group Characteristics Promote Group-Level Helping? Journal of Management Studies 46(8), 1396-1420.

Dikmen, I., Birgonul, M. T.,& Kiziltas, S. (2005). Prediction of organizational effectiveness in construction companies. Construction Engineering and Management,131(2), 252-261

DiPaola, M.F.,& Hoy, W.K. (2005). Organizational citizenship of faculty and achievement of high school students. The High School Journal, 88, 35-44.

Ehrhart, M. G. (2004). ‘Leadership and procedural justice climate as antecedents of unit-level organizational citizenship behavior’. Personnel Psychology, 57, 61–94.

Euwema, M. C., Wendt, H.,& Van Emmerik, H. (2007). Leadership styles and group organizational citizenship behavior across cultures. Journal of Organizational Behavior,  28) 8(, 1035–1057.

Hoy, W. K.,& Miskel, C. G. (2013). Educational administration: Theory, Research & Practice (9th Ed). New York: McGraw-Hill

Mayer, D. M., Kuenzi, M., Greenbaum, R., Bardes, M.,& Salvador, R. (2009). ‘How low does ethical leadership flow? Test of a trickle-down model’. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 108, 1–13.

Miller, N. (2002). Insider change leadership in schools. International Journal of Leadership in Education, 5, 343-360.

Organ, D. W., Podsakoff, P. M.,& MacKenzie, S. B. (2006). Organizational citizenship behavior: Its nature, antecedents, and consequences. USA: Sage Publications, Inc.

Petty, N. W.,& Green, T. (2007). Measuring educational opportunity as perceived by students: a process indicator. School Effectiveness and School Improvement,18. 67-91.

Podsakoff, P. M; Ahearne, M.;& MacKenzie, S. B. (1997). Organizational citizenship behavior and the quantity and quality of work group performance. Journal of Applied Psychology, 82(2), 262-270.

Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Paine, J. B.,& Bachrach, D. G. (2000),"Organizational Citizenship Behaviors: A Critical Review of the Theoretical and Empirical Literature and Suggestions for Future Research, Journal of Management, 26(4), 513-563.

Podsakoff, N, P., Whiting, S. W., Podsakoff, P. M & Blume, B. D. (2009). Individual- and organizational-level consequences of organizational citizenship behaviors: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 94(1), 122-141.

 Sevi, E (2010) Effects of organizational citizenship behavior on group performance: Results from an agent‐based simulation model, Journal of Modeling in Management, 5(1), 25-37.

Vigoda-Gadot, E., Beeri, I., Birman-Shemesh, T., & Somech, A. (2007). Group-Level Organizational Citizenship Behavior in the Education System: A Scale Reconstruction and Validation. Educational Administration Quarterly, 43(4), 462-493.

Yen, H., & Niehoff, B. (2004) Organizational Citizenship Behaviors and Organizational Effectiveness: Examining Relationships in Taiwanese Banks.Journal of Applied Social Psychology, 34(8), 1617-1637. 

Yun, S., Cox, J.,& Sims, H. P. Jr (2007). ‘Leadership and teamwork: the effects of leadership and job satisfaction on team citizenship’. International Journal of Leadership Studies, 2, 93-171.

Zheng, W., Yang, B.,& McLean, G. N. (2010). Linking organizational culture, structure, strategy, and organizational effectiveness: Mediating role of knowledge management. Journal of Business Research, 63(7), 763-771.